การเงินและอนุมัติ
แบบฟอร์มแผนงบประมาณ: วิธีกรอก ตัวอย่าง และการติดตามงบเทียบยอดจริง
แผนงบประมาณคือการกำหนดล่วงหน้าก่อนเริ่มปีบัญชีว่าแผนก โครงการ หรือทั้งบริษัท จะใช้เงินเท่าไรในแต่ละหมวด เช่น เงินเดือนและสวัสดิการ ค่าเช่าสำนักงาน การตลาด ค่าเดินทาง ซอฟต์แวร์ การฝึกอบรม ค่ารับรอง และเงินสำรองฉุกเฉิน แผนนี้ใช้เป็นเกณฑ์ในการอนุมัติรายจ่าย และใช้เทียบงบกับยอดใช้จริงทุกเดือน
แบบฟอร์มแผนงบประมาณใน Excel นี้ออกแบบสำหรับธุรกิจขนาดเล็กและขนาดกลางและหัวหน้าแผนก แต่ละหมวดมีหนึ่งบรรทัด แสดงยอดใช้จริงของปีก่อนข้างตัวเลขงบที่ขอ ส่วนต่างเป็นเปอร์เซ็นต์ สมมติฐานที่อธิบายตัวเลขแต่ละรายการ และส่วนอนุมัติ ด้านล่างมีคำอธิบายทุกช่อง ตัวอย่างที่กรอกครบ และข้อผิดพลาดที่ทำให้งบบานปลายกลางปี เอกสารนี้เป็นงบประมาณดำเนินงานของบริษัท ไม่ใช่แผนรายรับรายจ่ายในครัวเรือน
แผนงบประมาณคืออะไร
แผนงบประมาณคือการประมาณการค่าใช้จ่ายเป็นตัวเลข (และสำหรับศูนย์กำไร รวมถึงรายได้ด้วย) ในช่วงเวลาหนึ่ง โดยทั่วไปคือหนึ่งปีบัญชีที่แบ่งเป็นไตรมาสหรือรายเดือน แต่ละแผนกจัดทำงบของตนเอง จากนั้นฝ่ายบัญชีและการเงินจะรวมเป็นงบประมาณของทั้งบริษัท ซึ่งใช้ต่อในการทำประมาณการงบกำไรขาดทุนและแผนกระแสเงินสดเมื่อต้องคุยกับธนาคารหรือผู้ลงทุน
แผนงบประมาณที่ดีไม่ใช่รายการสิ่งที่อยากได้ ทุกตัวเลขต้องอิงสมมติฐานที่ตรวจสอบได้ เช่น จำนวนพนักงาน สัญญาเช่า จำนวนงานแสดงสินค้าที่จะเข้าร่วม หรือจำนวนไลเซนส์ซอฟต์แวร์ และต้องเทียบกับยอดใช้จริงของปีก่อนได้ ความเชื่อมโยงระหว่างสมมติฐาน งบที่ตั้ง และยอดจริง คือสิ่งที่ทำให้แก้ปัญหาส่วนต่างได้ระหว่างปี แทนที่จะมารู้ตัวตอนปิดบัญชี
ควรใช้แบบฟอร์มแผนงบประมาณเมื่อไร
- ช่วงจัดทำงบประมาณปลายปี เมื่อผู้บริหารขอให้ทุกแผนกส่งงบสำหรับปีถัดไป
- ก่อนเริ่มโครงการ เช่น ทำเว็บไซต์ใหม่ เปิดสาขา หรือติดตั้งระบบ เพื่อขออนุมัติวงเงิน
- เมื่อต้องจัดทำแผนธุรกิจหรือยื่นขอสินเชื่อ
- ระหว่างปี เมื่อต้องปรับงบเพราะจำนวนพนักงาน ค่าเช่า หรือยอดขายเปลี่ยนไป
- ทุกเดือน เพื่อใช้เป็นฐานรายงานงบเทียบยอดจริงต่อผู้บริหาร
แบบฟอร์มแผนงบประมาณ: ช่องไหนกรอกอะไร
ไฟล์ Excel มีช่องตามรายการด้านล่างทุกช่อง ให้ใส่หนึ่งหมวดต่อหนึ่งบรรทัด และเขียนสมมติฐานไว้ข้างตัวเลขเสมอ เพราะนี่คือสิ่งที่ทำให้งบผ่านการพิจารณาได้ง่าย
ข้อมูลทั่วไปและสมมติฐาน
| ช่อง | สิ่งที่ต้องกรอก | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| แผนก / โครงการ | ศูนย์ต้นทุนที่งบนี้ครอบคลุม | ฝ่ายขาย รหัส 300 |
| ปีงบประมาณและการแบ่งช่วง | ปีที่จัดทำงบ และแบ่งเป็นรายเดือนหรือรายไตรมาส | ปี 2027 แบ่งรายไตรมาส |
| ผู้รับผิดชอบงบ | ผู้ที่นำเสนองบและชี้แจงส่วนต่าง | คุณศิริพร ผู้จัดการฝ่ายขาย |
| แผนอัตรากำลัง | จำนวนพนักงานต้นปีและปลายปี พร้อมเดือนที่รับคนเพิ่ม | 9 → 10 คน (รับเพิ่มเดือนเมษายน) |
| สมมติฐานทั่วไป | อัตราขึ้นเงินเดือน การปรับค่าเช่า เงินเฟ้อ เป้ายอดขาย | ขึ้นเงินเดือน 3 % ค่าเช่า +3 % |
| ฉบับที่และวันที่ | เลขฉบับเพื่อติดตามการแก้ไขกับฝ่ายการเงิน | ฉบับที่ 2 วันที่ 18/11/2026 |
รายการงบประมาณ
| ช่อง | สิ่งที่ต้องกรอก | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| หมวดค่าใช้จ่าย | ประเภทค่าใช้จ่ายตามผังบัญชีภายใน | ซอฟต์แวร์และไอที |
| ฐานการคำนวณ | สูตรหรือสมมติฐานที่อธิบายตัวเลข | ไลเซนส์ CRM 12 ชุด × 1,500 บาท × 12 เดือน |
| ยอดจริงปีก่อน | ยอดที่ใช้จริงในปีก่อน หรือประมาณการถึงสิ้นปี | 182,000 บาท |
| งบที่ขอ | จำนวนเงินที่ขอสำหรับปีงบประมาณ | 216,000 บาท |
| ส่วนต่าง % | (งบที่ขอ − ยอดจริงปีก่อน) / ยอดจริงปีก่อน ต้องอธิบายถ้าเกิน ±10 % | +18.7 % |
| การกระจายตามช่วงเวลา | แบ่งตามไตรมาสหรือเดือนตามช่วงที่จ่ายจริง | Q1 30 % · Q2 20 % · Q3 20 % · Q4 30 % |
การอนุมัติและการติดตาม
| ช่อง | สิ่งที่ต้องกรอก | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| งบประมาณรวม | ผลรวมทุกบรรทัด เทียบกับยอดรวมปีก่อน | 6,110,400 บาท |
| ผู้อนุมัติ | ชื่อ ตำแหน่ง และวันที่อนุมัติ | ผู้อำนวยการฝ่ายการเงิน 05/12/2026 |
| เกณฑ์แจ้งเตือน | ระดับส่วนต่างที่ต้องชี้แจงหรือขอปรับงบ | เกินงบ > 5 % ในหมวดใดหมวดหนึ่ง |
| งบเทียบยอดจริง | คอลัมน์ยอดจริงรายเดือน ยอดสะสม และส่วนต่างกับงบ | สะสม Q1: 97 % ของงบ |
| เงินสำรอง | วงเงินที่ยังไม่จัดสรร ใช้ได้เมื่อได้รับอนุมัติเท่านั้น | 150,000 บาท |
| หมายเหตุ | คำอธิบายส่วนต่างที่มีนัยสำคัญและการตัดสินใจ | การตลาด +16.7 %: ออกงานแสดงสินค้า 2 งานแทน 1 งาน |
ตัวอย่างแผนงบประมาณที่กรอกแล้ว
งบประมาณปี 2027 ของฝ่ายขาย บริษัทบริการแบบ B2B ที่มีพนักงาน 10 คน หน่วยเป็นบาท แต่ละบรรทัดระบุสมมติฐานและยอดจริงปี 2026 ที่ประมาณการถึงสิ้นปี
| แผนก | ฝ่ายขาย (ศูนย์ต้นทุน 300) |
|---|---|
| ปีงบประมาณ | 2027 แบ่งรายไตรมาส |
| ผู้จัดทำ | คุณศิริพร ผู้จัดการฝ่ายขาย |
| สถานะ | ฉบับที่ 2 ส่งฝ่ายการเงินวันที่ 18/11/2026 |
งบประมาณแยกตามหมวด
| หมวด | สมมติฐาน | ยอดจริง 2026 | งบ 2027 |
|---|---|---|---|
| เงินเดือน ประกันสังคม และสวัสดิการ | 9 → 10 คน ขึ้นเงินเดือน 3 % | ฿4,100,000.00 | ฿4,565,000.00 |
| ค่าเช่าสำนักงาน | ค่าเช่าปรับขึ้น 3 % ตามสัญญา | ฿480,000.00 | ฿494,400.00 |
| การตลาดและงานแสดงสินค้า | ออกงาน 2 งานแทน 1 งาน โฆษณาออนไลน์ | ฿360,000.00 | ฿420,000.00 |
| ค่าเดินทาง | ประชุมผ่านวิดีโอมากขึ้น | ฿145,000.00 | ฿130,000.00 |
| ซอฟต์แวร์และไอที | ไลเซนส์ CRM 12 ชุด × 1,500 บาท × 12 เดือน | ฿182,000.00 | ฿216,000.00 |
| การฝึกอบรม | คนละ 15,000 บาท สำหรับพนักงานขาย 6 คน | ฿60,000.00 | ฿90,000.00 |
| ค่ารับรอง | เลี้ยงรับรองลูกค้า มีเพดานต่อครั้งตามนโยบาย | ฿48,000.00 | ฿45,000.00 |
| เงินสำรองฉุกเฉิน | ใช้ได้เมื่อฝ่ายการเงินอนุมัติเท่านั้น | ฿0.00 | ฿150,000.00 |
| รวม | ฿5,375,000.00 | ฿6,110,400.00 |
งบปี 2027 รวม 6,110,400 บาท เทียบกับยอดจริงปี 2026 จำนวน 5,375,000 บาท เพิ่มขึ้น 735,400 บาท (+13.7 %) หากไม่รวมเงินสำรอง จะเพิ่มขึ้น +10.9 % ส่วนใหญ่มาจากการรับพนักงานเพิ่มหนึ่งคนและการขึ้นเงินเดือน
ดาวน์โหลดฟรี
ฟรี ไม่ต้องสมัคร เปิดได้ใน Excel, Google ชีต, Numbers, Word และ LibreOffice
เปิดไฟล์ที่ดาวน์โหลดใน Nobami ออฟฟิศบนเว็บ แล้วแก้ไขได้ทันที
วิธีจัดทำแผนงบประมาณ
- เริ่มจากยอดใช้จริงของปีนี้ ดึงยอดค่าใช้จ่ายจริงเก้าหรือสิบเดือนแรกจากฝ่ายบัญชี แล้วประมาณการถึงสิ้นปี ตัวเลขนี้คือคอลัมน์อ้างอิงของงบทั้งหมด
- กำหนดสมมติฐานก่อนใส่ตัวเลข จำนวนพนักงาน เดือนที่รับคน อัตราขึ้นเงินเดือน ค่าเช่า จำนวนงานอีเวนต์ ราคาไลเซนส์ ให้เขียนไว้ที่ส่วนหัวแล้วอ้างอิงในสูตร
- คำนวณแต่ละหมวดพร้อมฐานการคำนวณ หนึ่งบรรทัดหนึ่งสูตรที่อ่านเข้าใจ (จำนวน × ราคา × ระยะเวลา) ตัวเลขกลม ๆ ที่ไม่มีคำอธิบายมักถูกตัดก่อนเสมอ
- กระจายงบตามช่วงเวลาจริง งานแสดงสินค้าช่วงครึ่งปีแรก โบนัสปลายปี ค่าไลเซนส์รายปีจ่ายเดือนมกราคม การหารเท่ากันสิบสองเดือนจะทำให้การติดตามคลาดเคลื่อน
- คำนวณและอธิบายส่วนต่าง หมวดที่เปลี่ยนเกิน 10 % จากปีก่อนต้องมีคำอธิบายอย่างน้อยหนึ่งประโยค มิฉะนั้นจะถูกถามในที่ประชุม
- ขออนุมัติแล้วติดตามทุกเดือน เมื่อได้รับอนุมัติให้ล็อกตัวเลขงบไว้ เพิ่มคอลัมน์ยอดจริงรายเดือนและยอดสะสม และชี้แจงทุกหมวดที่เกินเกณฑ์แจ้งเตือน
ประเทศไทย: ค่ารับรองและรายจ่ายที่หักได้ทางภาษี
กฎหมายไม่ได้กำหนดรูปแบบงบประมาณภายในของบริษัทเอกชน แผนงบประมาณเป็นเครื่องมือบริหาร แต่ควรใช้หมวดเดียวกับผังบัญชี เพื่อให้เทียบงบกับยอดในบัญชีได้ และตัวเลขสอดคล้องกับประมาณการงบการเงินที่ยื่นธนาคาร
ในด้านภาษีเงินได้นิติบุคคล ค่ารับรองหรือค่าบริการที่เกี่ยวกับการรับรองซึ่งจ่ายเพื่อกิจการ หักเป็นรายจ่ายได้ไม่เกินร้อยละ 0.3 ของยอดรายได้หรือยอดขายก่อนหักรายจ่ายใด ๆ แต่สูงสุดไม่เกิน 10 ล้านบาท และต้องมีหลักฐานครบถ้วนตามที่กรมสรรพากรกำหนด ควรตั้งค่ารับรองเป็นบรรทัดแยกเพื่อให้ตรวจสอบเพดานได้ง่าย ส่วนบรรทัดค่าแรงควรรวมเงินสมทบประกันสังคมส่วนนายจ้างและโบนัสด้วย ทั้งนี้หลักเกณฑ์อาจมีการเปลี่ยนแปลง ควรตรวจสอบประกาศล่าสุดและยืนยันกับผู้สอบบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษี
แหล่งอ้างอิง
- กรมสรรพากร (ภาษีเงินได้นิติบุคคล รายจ่ายค่ารับรอง) (ตรวจสอบเมื่อ 18 พฤศจิกายน 2569)
ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำด้านบัญชีหรือภาษี โปรดให้ผู้สอบบัญชีหรือที่ปรึกษาภาษีตรวจสอบสมมติฐานและการบันทึกบัญชีของกิจการ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในแผนงบประมาณ
- เอายอดปีก่อนบวก 5 % ทุกบรรทัดโดยไม่มีสมมติฐาน
- ลืมเงินสมทบประกันสังคม โบนัส หรือเดือนที่รับพนักงานใหม่ในหมวดค่าแรง
- หารทุกหมวดเท่ากันสิบสองเดือน ทั้งที่ค่าใช้จ่ายเกิดในเดือนที่แน่นอน
- แอบใส่ส่วนเผื่อไว้ในทุกบรรทัด แทนที่จะมีเงินสำรองที่มองเห็นและควบคุมได้
- ไม่เทียบยอดจริงกับงบระหว่างปี แล้วมาพบว่าเกินงบตอนปิดบัญชี
- ปนค่าใช้จ่ายดำเนินงานกับรายจ่ายลงทุน เช่น ซื้อสินทรัพย์ถาวรหรือปรับปรุงสำนักงาน
- ไม่ตั้งค่ารับรองเป็นบรรทัดแยก ทำให้ตรวจสอบเพดานทางภาษีไม่ได้
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับแผนงบประมาณ
ควรทำงบแบบบนลงล่างหรือล่างขึ้นบน
แบบบนลงล่าง ผู้บริหารกำหนดวงเงินรวมแล้วให้แผนกแบ่งกันเอง แบบล่างขึ้นบน แต่ละแผนกคำนวณความต้องการแล้วผู้บริหารตัดสินใจ ธุรกิจขนาดเล็กส่วนใหญ่ใช้ทั้งสองแบบร่วมกัน คือมีวงเงินเป้าหมาย และมีงบรายละเอียดที่อธิบายได้ทุกบรรทัด
งบประมาณฐานศูนย์คืออะไร
แทนที่จะเริ่มจากยอดปีก่อน ทุกรายจ่ายต้องอธิบายเหตุผลใหม่เหมือนเป็นรายจ่ายใหม่ ใช้เวลามากกว่า แต่ควรทำทุกสองถึงสามปีเพื่อตัดค่าใช้จ่ายที่จ่ายต่อเนื่องเพราะความเคยชิน เช่น ซอฟต์แวร์ที่ไม่มีคนใช้แล้ว
ถ้าใช้เกินงบควรทำอย่างไร
ชี้แจงส่วนต่างในรายงานประจำเดือนทันที หาทางชดเชยจากหมวดอื่น และถ้าเกินต่อเนื่องให้ขอปรับงบโดยผ่านการอนุมัติ เงินสำรองใช้ได้เมื่อผู้อนุมัติเห็นชอบเท่านั้น
แผนงบประมาณต่างจากแผนกระแสเงินสดอย่างไร
แผนงบประมาณบอกว่าจะใช้เงินเท่าไรในแต่ละหมวดในงวดนั้น ส่วนแผนกระแสเงินสดบอกว่าเงินจะเข้าและออกจริงเมื่อไร ทั้งสองใช้สมมติฐานชุดเดียวกันแต่ตอบคำถามต่างกัน
ควรทำงบรายเดือนหรือรายไตรมาส
อย่างน้อยควรทำรายไตรมาสและติดตามทุกเดือน หากค่าใช้จ่ายมีฤดูกาลหรือสภาพคล่องตึงตัว ควรแบ่งเป็นรายเดือน