Tài chính & phê duyệt

Mẫu kế hoạch ngân sách doanh nghiệp: cách lập, ví dụ và theo dõi

Kế hoạch ngân sách xác định trước khi năm tài chính bắt đầu, một phòng ban, một dự án hay cả công ty dự kiến chi bao nhiêu cho từng khoản mục: lương và bảo hiểm, thuê văn phòng, marketing, công tác phí, phần mềm, đào tạo, tiếp khách và dự phòng. Đây là căn cứ để duyệt các khoản chi và để so sánh hằng tháng giữa thực chi và dự toán.

Mẫu kế hoạch ngân sách bằng Excel này dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ và trưởng các bộ phận: mỗi khoản mục một dòng, số thực hiện năm trước đặt cạnh số dự toán, chênh lệch theo phần trăm, giả định giải thích từng con số và phần phê duyệt. Bên dưới là hướng dẫn điền từng trường, một ví dụ đầy đủ và những lỗi khiến ngân sách bị vượt giữa năm. Đây không phải mẫu chi tiêu gia đình: trọng tâm là ngân sách hoạt động của doanh nghiệp.

Kế hoạch ngân sách là gì?

Kế hoạch ngân sách là bản dự tính bằng số các khoản chi (và với trung tâm lợi nhuận, cả doanh thu) trong một kỳ, thường là năm tài chính chia theo quý hoặc tháng. Mỗi phòng ban lập ngân sách riêng; phòng tài chính – kế toán tổng hợp thành ngân sách toàn công ty, làm đầu vào cho báo cáo kết quả kinh doanh dự kiến và kế hoạch dòng tiền khi làm việc với ngân hàng hay nhà đầu tư.

Một ngân sách tốt không phải danh sách mong muốn: mỗi con số đều dựa trên một giả định kiểm chứng được — số nhân sự, hợp đồng thuê, số hội chợ tham gia, số giấy phép phần mềm — và có thể so với số thực hiện năm trước. Chính mối liên kết giữa giả định, dự toán và thực hiện giúp bạn xử lý chênh lệch ngay trong năm thay vì chỉ phát hiện khi quyết toán.

Khi nào cần lập kế hoạch ngân sách?

  • Vào mùa lập kế hoạch cuối năm, khi ban giám đốc yêu cầu các phòng ban nộp ngân sách cho năm sau.
  • Trước khi triển khai một dự án (website mới, mở chi nhánh, triển khai phần mềm) để được duyệt kinh phí.
  • Khi chuẩn bị phương án kinh doanh hoặc hồ sơ vay vốn.
  • Giữa năm, khi cần điều chỉnh ngân sách do thay đổi nhân sự, giá thuê hoặc doanh số.
  • Hằng tháng, làm cơ sở báo cáo so sánh dự toán và thực hiện cho ban giám đốc.

Mẫu kế hoạch ngân sách: điền gì vào từng trường

File Excel có đúng các trường dưới đây. Mỗi khoản mục một dòng và ghi giả định ngay cạnh số tiền — đó là cách để ngân sách được bảo vệ khi trình duyệt.

Thông tin chung và giả định

TrườngCách điềnVí dụ
Phòng ban / dự ánTrung tâm chi phí áp dụng ngân sách này.Phòng Kinh doanh, mã 300
Năm tài chính và cách phân bổNăm lập ngân sách và chia theo tháng hay quý.Năm 2027, theo quý
Người chịu trách nhiệmNgười bảo vệ ngân sách và giải trình chênh lệch.Nguyễn Thu Hà, trưởng phòng kinh doanh
Kế hoạch nhân sựSố người đầu năm, cuối năm và thời điểm tuyển dụng.9 → 10 người (tuyển tháng 4)
Giả định chungMức tăng lương, điều chỉnh giá thuê, lạm phát, chỉ tiêu doanh số.Lương +3 %, giá thuê +3 %
Phiên bản và ngàySố phiên bản để theo dõi các lần chỉnh sửa với phòng tài chính.V2 ngày 18/11/2026

Các dòng ngân sách

TrườngCách điềnVí dụ
Khoản mụcLoại chi phí theo hệ thống tài khoản nội bộ.Phần mềm và CNTT
Cơ sở tínhCông thức hoặc giả định giải thích con số.12 giấy phép CRM × 900.000 đ × 12 tháng
Thực hiện năm trướcSố thực chi năm trước (hoặc ước tính đến cuối năm).109.200.000 đ
Dự toánSố đề nghị cho năm kế hoạch.129.600.000 đ
Chênh lệch %(Dự toán − Thực hiện) / Thực hiện; giải thích nếu vượt ±10 %.+18,7 %
Phân bổ trong nămChia theo quý hoặc tháng đúng thời điểm chi thực tế.Q1 30 % · Q2 20 % · Q3 20 % · Q4 30 %

Phê duyệt và theo dõi

TrườngCách điềnVí dụ
Tổng ngân sáchTổng tất cả các dòng, so với tổng năm trước.3.666.240.000 đ
Người phê duyệtHọ tên, chức vụ và ngày duyệt.Giám đốc tài chính, 05/12/2026
Ngưỡng cảnh báoMức chênh lệch phải giải trình hoặc xin điều chỉnh.Vượt > 5 % ở một khoản mục
So sánh dự toán – thực hiệnCột thực hiện tháng, lũy kế và chênh lệch so với dự toán.Lũy kế Q1: 97 % dự toán
Dự phòngKhoản chưa phân bổ, chỉ dùng khi được duyệt.90.000.000 đ
Ghi chúGiải thích chênh lệch lớn và các quyết định.Marketing +16,7 %: 2 hội chợ thay vì 1

Ví dụ kế hoạch ngân sách đã điền

Ngân sách năm 2027 của phòng kinh doanh một công ty dịch vụ B2B 10 người, đơn vị đồng. Mỗi dòng ghi giả định và số thực hiện 2026 ước tính đến cuối năm.

Phòng banKinh doanh (mã chi phí 300)
Năm2027, phân bổ theo quý
Người lậpNguyễn Thu Hà, trưởng phòng kinh doanh
Trạng tháiV2, gửi phòng tài chính ngày 18/11/2026

Ngân sách theo khoản mục

Khoản mụcGiả địnhThực hiện 2026Dự toán 2027
Lương và bảo hiểm bắt buộc9 → 10 người, lương +3 %2.460.000.000 ₫2.739.000.000 ₫
Thuê văn phòngGiá thuê tăng 3 % theo hợp đồng288.000.000 ₫296.640.000 ₫
Marketing và hội chợ2 hội chợ thay vì 1, quảng cáo trực tuyến216.000.000 ₫252.000.000 ₫
Công tác phíNhiều cuộc họp trực tuyến hơn87.000.000 ₫78.000.000 ₫
Phần mềm và CNTT12 giấy phép CRM × 900.000 đ × 12 tháng109.200.000 ₫129.600.000 ₫
Đào tạo9.000.000 đ mỗi người cho 6 nhân viên kinh doanh36.000.000 ₫54.000.000 ₫
Tiếp kháchĂn trưa với khách hàng, có hạn mức nội bộ28.800.000 ₫27.000.000 ₫
Dự phòngChỉ dùng khi giám đốc tài chính duyệt0 ₫90.000.000 ₫
Tổng cộng3.225.000.000 ₫3.666.240.000 ₫

Dự toán 2027: 3.666.240.000 đ so với 3.225.000.000 đ thực hiện năm 2026, tăng 441.240.000 đ (+13,7 %). Không tính dự phòng, mức tăng là +10,9 %, chủ yếu do tuyển thêm một người và tăng lương.

Tải miễn phí

Miễn phí, không cần đăng ký. Mở được bằng Excel, Google Trang tính, Word, WPS và LibreOffice.

Mở file đã tải trong Nobami, bộ văn phòng trên web, để chỉnh sửa ngay.

Cách lập kế hoạch ngân sách

  1. Bắt đầu từ số thực hiện năm nay. Lấy số thực chi chín hoặc mười tháng đầu năm từ kế toán và ước tính đến cuối năm. Đó là cột so sánh cho toàn bộ ngân sách.
  2. Chốt giả định trước khi điền số tiền. Số nhân sự, thời điểm tuyển dụng, mức tăng lương, giá thuê, số sự kiện, giá phần mềm: ghi ở phần đầu và dùng lại trong công thức.
  3. Tính từng khoản mục kèm cơ sở tính. Mỗi dòng một công thức dễ đọc (số lượng × đơn giá × thời gian). Những con số tròn không giải thích thường bị cắt đầu tiên.
  4. Phân bổ theo thời gian thực tế. Hội chợ vào nửa đầu năm, thưởng Tết vào cuối năm, phí phần mềm trả vào tháng 1: chia đều mười hai tháng sẽ làm sai lệch việc theo dõi.
  5. Tính và giải thích chênh lệch. Mọi thay đổi trên 10 % so với năm trước cần một câu giải thích, nếu không sẽ bị hỏi trong buổi duyệt.
  6. Trình duyệt và theo dõi hằng tháng. Sau khi được duyệt, giữ nguyên số dự toán, thêm cột thực hiện tháng và lũy kế, giải trình mọi khoản mục vượt ngưỡng cảnh báo.

Tại Việt Nam: chi phí được trừ và chứng từ

Pháp luật không quy định mẫu ngân sách nội bộ cho doanh nghiệp tư nhân; đây là công cụ quản trị. Tuy vậy, nên dùng cùng nhóm khoản mục với hệ thống tài khoản kế toán để đối chiếu dự toán với sổ sách, và để số liệu khớp với kế hoạch tài chính trình ngân hàng.

Khi lập ngân sách, cần lưu ý rằng một khoản chi chỉ được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp nếu liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, có hóa đơn, chứng từ hợp pháp và đáp ứng điều kiện thanh toán theo quy định. Dòng lương nên tính cả phần bảo hiểm bắt buộc doanh nghiệp đóng và các khoản thưởng. Các điều kiện và tỷ lệ có thể thay đổi; hãy kiểm tra quy định mới nhất và hỏi kế toán trưởng hoặc đơn vị tư vấn thuế.

Nguồn

Thông tin chung, không phải tư vấn kế toán hay thuế. Hãy kiểm tra quy định mới nhất và xác nhận cách hạch toán với kế toán của doanh nghiệp.

Những lỗi thường gặp khi lập ngân sách

  • Lấy số năm trước cộng thêm 5 % cho mọi dòng mà không có giả định.
  • Quên bảo hiểm bắt buộc, thưởng Tết hoặc thời điểm tuyển dụng trong chi phí nhân sự.
  • Chia đều mọi khoản cho mười hai tháng trong khi chi phí phát sinh vào thời điểm cụ thể.
  • Giấu khoản đệm trong từng dòng thay vì một khoản dự phòng rõ ràng, có kiểm soát.
  • Không so sánh thực hiện với dự toán trong năm, đến khi quyết toán mới thấy vượt.
  • Trộn chi phí hoạt động với chi đầu tư (mua sắm tài sản cố định, sửa chữa lớn).

Câu hỏi thường gặp về kế hoạch ngân sách

Nên lập ngân sách từ trên xuống hay từ dưới lên?

Từ trên xuống: ban giám đốc đặt tổng mức, các phòng ban phân bổ. Từ dưới lên: mỗi phòng ban tự tính nhu cầu, ban giám đốc quyết định. Đa số doanh nghiệp nhỏ kết hợp cả hai: một mức mục tiêu và bên dưới là ngân sách chi tiết có giải trình từng dòng.

Ngân sách cơ sở bằng không là gì?

Thay vì dựa vào số năm trước, mỗi khoản chi đều phải được giải trình như thể là khoản mới. Cách này tốn công hơn nhưng nên làm hai ba năm một lần để loại bỏ chi phí lặp lại theo thói quen, ví dụ các gói phần mềm không còn dùng.

Khi bị vượt ngân sách thì xử lý thế nào?

Giải trình ngay trong báo cáo tháng, tìm cách bù từ khoản mục khác, và nếu vượt kéo dài thì đề nghị điều chỉnh ngân sách có phê duyệt. Khoản dự phòng chỉ được dùng khi người duyệt đồng ý.

Ngân sách khác kế hoạch dòng tiền thế nào?

Ngân sách cho biết dự kiến chi bao nhiêu cho từng khoản mục trong kỳ. Kế hoạch dòng tiền cho biết khi nào tiền thực sự vào và ra. Hai bảng dùng chung giả định nhưng trả lời hai câu hỏi khác nhau.

Nên lập theo tháng hay theo quý?

Tối thiểu lập theo quý và theo dõi hằng tháng. Nếu chi phí có tính mùa vụ hoặc dòng tiền eo hẹp, nên phân bổ theo tháng.

Gửi duyệt ngay biểu mẫu này trên Workbami

Đừng gửi file qua email nữa. Điền, duyệt và lưu trữ trên Workbami, nơi phê duyệt, báo cáo và chat nhóm ở cùng một chỗ. Miễn phí trong giai đoạn beta.

Bắt đầu miễn phí

Biểu mẫu liên quan

← Tất cả biểu mẫu