การเงินและอนุมัติ

แบบฟอร์มสมุดเงินสดย่อยฟรี สำหรับคุมเงินสดย่อยในบริษัท

สำนักงานแทบทุกแห่งมีเงินสดย่อยไว้จ่ายค่าใช้จ่ายเล็ก ๆ น้อย ๆ เช่น ค่าส่งไปรษณีย์ ค่าน้ำดื่มรับรองลูกค้า ค่าวินมอเตอร์ไซค์ส่งเอกสารด่วน หรือค่าที่จอดรถเมื่อไปพบลูกค้า หากไม่มีการบันทึกที่ดี ยอดเงินเล็ก ๆ เหล่านี้จะตรวจสอบย้อนหลังได้ยาก และเมื่อปิดเดือน เงินในลิ้นชักมักไม่ตรงกับตัวเลขในบัญชี

แบบฟอร์มสมุดเงินสดย่อย Excel นี้ใช้ระบบวงเงินคงที่ (Imprest System) คือกำหนดวงเงินเริ่มต้น บันทึกการจ่ายหนึ่งบรรทัดต่อเอกสารหนึ่งฉบับ คำนวณยอดคงเหลือทุกบรรทัด ตรวจนับเงินเป็นระยะ และเบิกชดเชยเท่ากับยอดที่จ่ายไปจริง ด้านล่างมีคำอธิบายทุกช่อง ตัวอย่างที่กรอกแล้ว และข้อควรรู้เรื่องเอกสารประกอบการลงบัญชีในประเทศไทย

สมุดเงินสดย่อยคืออะไร

สมุดเงินสดย่อยคือทะเบียนที่บันทึกการรับและจ่ายเงินสดย่อยเรียงตามวันที่ สำหรับเงินสดย่อยในสำนักงาน รายการส่วนใหญ่เป็นการจ่าย แต่ละรายการมีเลขที่ใบสำคัญจ่าย วันที่ ผู้รับเงิน รายละเอียด หมวดค่าใช้จ่าย และจำนวนเงิน แล้วคำนวณยอดคงเหลือใหม่หลังทุกบรรทัด

ในระบบวงเงินคงที่ บริษัทมอบเงินจำนวนหนึ่งให้ผู้รักษาเงินสดย่อย เช่น 5,000 บาท เงินสดที่เหลืออยู่บวกกับเอกสารการจ่ายจะเท่ากับวงเงินเสมอ เมื่อต้องเติมเงิน บริษัทจะจ่ายชดเชยเท่ากับยอดรวมของเอกสารพอดี ทำให้ผู้ตรวจสอบตรวจนับได้ภายในไม่กี่นาที

สมุดเงินสดย่อยไม่ใช่ใบเบิกค่าใช้จ่ายของพนักงานที่สำรองจ่ายเงินตัวเองไปก่อน และไม่ใช่ใบขอเบิกเงินทดรองจ่ายก่อนเดินทาง แต่ใช้ติดตามเฉพาะเงินสดของบริษัทที่เก็บไว้ที่สำนักงาน ร้าน หรือหน้างาน

ควรใช้แบบฟอร์มสมุดเงินสดย่อยเมื่อใด

  • เมื่อเปิดเงินสดย่อยที่แผนกต้อนรับ สาขา ร้านค้า หรือไซต์งานก่อสร้าง
  • เมื่อมีหลายคนเบิกเงินจากเงินสดย่อยเดียวกัน และต้องรู้ว่าใครจ่ายอะไร
  • เมื่อสำนักงานบัญชีขอรายงานเงินสดย่อยประจำเดือนพร้อมเอกสารประกอบ
  • เมื่อเงินที่นับได้จริงไม่ตรงกับยอดคงเหลือตามบันทึก และต้องไล่ตรวจรายการย้อนหลัง
  • เมื่อต้องการกำหนดวงเงินสูงสุดต่อรายการและขั้นตอนอนุมัติการเบิกชดเชย

แบบฟอร์มสมุดเงินสดย่อย: แต่ละช่องกรอกอะไร

ไฟล์ Excel แบ่งเป็นสามส่วนตามนี้ ส่วนหัวแทบไม่เปลี่ยน ให้เพิ่มหนึ่งบรรทัดต่อเอกสารหนึ่งฉบับ และตรวจนับเงินอย่างน้อยทุกสิ้นเดือน

ข้อมูลเงินสดย่อย

ช่องวิธีกรอกตัวอย่าง
บริษัท / สาขาบริษัท สาขา หรือแผนกที่ถือเงินสดย่อยสาขาเชียงใหม่
ผู้รักษาเงินสดย่อยผู้ที่จ่ายเงินและบันทึกสมุดเพียงคนเดียวคุณสุภาพร ใจดี ฝ่ายธุรการ
วงเงินคงที่จำนวนเงินที่ผู้บริหารอนุมัติ ไม่เปลี่ยนระหว่างรอบเติมเงิน5,000 บาท
งวดเดือนหรือช่วงเวลาระหว่างการเติมเงินสองครั้งพฤศจิกายน 2569
วงเงินสูงสุดต่อรายการจำนวนเงินสูงสุดที่จ่ายได้โดยไม่ต้องขออนุมัติก่อน500 บาท
ผู้อนุมัติผู้ตรวจสมุดและอนุมัติการเบิกชดเชยคุณวิชัย ศรีสุข ผู้จัดการฝ่ายบัญชี

รายการจ่าย (หนึ่งบรรทัดต่อเอกสาร)

ช่องวิธีกรอกตัวอย่าง
วันที่วันที่จ่ายเงินออกจากเงินสดย่อย03/11/2569
เลขที่ใบสำคัญจ่ายเลขเรียงลำดับ เขียนไว้บนใบเสร็จด้วยPC-11-01
ผู้รับเงินร้านค้าหรือบุคคลที่ได้รับเงินไปรษณีย์ไทย
รายละเอียดซื้ออะไร ใช้เพื่องานใดส่งเอกสารสัญญาแบบ EMS
หมวดค่าใช้จ่ายบัญชีหรือหมวดค่าใช้จ่ายตามผังบัญชีของบริษัทค่าไปรษณีย์
จำนวนเงินจำนวนที่จ่าย ระบบคำนวณยอดคงเหลือให้อัตโนมัติ450

การตรวจนับและเบิกชดเชย

ช่องวิธีกรอกตัวอย่าง
รวมรายจ่ายผลรวมทุกบรรทัดในงวด2,035 บาท
ยอดคงเหลือตามบันทึกวงเงินคงที่ลบรวมรายจ่าย2,965 บาท
เงินสดที่นับได้จริงธนบัตรและเหรียญที่มีอยู่จริง นับโดยสองคน2,965 บาท
ผลต่างเงินที่นับได้ลบยอดตามบันทึก หากไม่เท่ากับศูนย์ต้องชี้แจงเป็นลายลักษณ์อักษร0 บาท
จำนวนเงินเบิกชดเชยเท่ากับยอดรวมเอกสารที่ถูกต้อง เพื่อให้กลับเป็นวงเงินคงที่2,035 บาท
ลายมือชื่อผู้รักษาเงินสดย่อยและผู้อนุมัติ พร้อมวันที่ตรวจนับสุภาพร / วิชัย 30/11/2569

ตัวอย่างสมุดเงินสดย่อยที่กรอกแล้ว

สาขาที่มีพนักงาน 16 คนใช้วงเงินสดย่อยคงที่ 5,000 บาท ต่อไปนี้คือรายการจ่ายเดือนพฤศจิกายน 2569 ทุกรายการมีใบสำคัญจ่ายเรียงเลข

สาขาเชียงใหม่
ผู้รักษาเงินสดย่อยคุณสุภาพร ใจดี
วงเงินคงที่5,000 บาท
งวด1–30 พฤศจิกายน 2569
ผู้อนุมัติคุณวิชัย ศรีสุข

รายการจ่ายเงินสดย่อยประจำเดือน

วันที่รายละเอียดหมวดจำนวนเงิน
2026-11-03ส่งเอกสารสัญญาแบบ EMS (PC-11-01)ค่าไปรษณีย์฿450.00
2026-11-05น้ำดื่มและกาแฟรับรองลูกค้า (PC-11-02)ค่ารับรอง฿320.00
2026-11-10วินมอเตอร์ไซค์ส่งเอกสารด่วน (PC-11-03)ค่าเดินทาง฿600.00
2026-11-14ถ่านไฟฉายและหลอดไฟ (PC-11-04)วัสดุสำนักงาน฿285.00
2026-11-18ปั๊มกุญแจห้องเพิ่ม (PC-11-05)ค่าซ่อมแซม฿220.00
2026-11-21ค่าที่จอดรถตอนไปพบลูกค้า (PC-11-06)ค่าเดินทาง฿160.00
รวมรายจ่าย฿2,035.00

วงเงิน 5,000 − รายจ่าย 2,035 = คงเหลือ 2,965 บาท ตรงกับที่นับได้ เบิกชดเชย 2,035 บาท เพื่อให้เงินสดย่อยกลับเป็น 5,000 บาท

ดาวน์โหลดฟรี

ฟรี ไม่ต้องสมัคร เปิดได้ใน Excel, Google ชีต, Numbers, Word และ LibreOffice

เปิดไฟล์ที่ดาวน์โหลดใน Nobami ออฟฟิศบนเว็บ แล้วแก้ไขได้ทันที

วิธีบันทึกสมุดเงินสดย่อย

  1. กำหนดวงเงินและกติกา ผู้บริหารอนุมัติวงเงินคงที่ วงเงินสูงสุดต่อรายการ หมวดค่าใช้จ่ายที่จ่ายได้ และแต่งตั้งผู้รักษาเงินสดย่อยเพียงคนเดียว
  2. ทุกการจ่ายต้องมีเอกสาร ใบเสร็จรับเงินหรือใบกำกับภาษี หากร้านไม่ออกเอกสารให้ทำใบรับรองแทนใบเสร็จรับเงินที่ผู้จ่ายลงนาม แล้วใส่เลขที่ใบสำคัญจ่ายในวันเดียวกัน
  3. บันทึกทันทีที่จ่าย กรอกวันที่ เลขที่ใบสำคัญจ่าย ผู้รับเงิน รายละเอียด หมวด และจำนวนเงิน Excel จะคำนวณยอดคงเหลือหลังทุกบรรทัด
  4. ตรวจนับเงินสดเป็นระยะ อย่างน้อยทุกสิ้นเดือนให้นับเงินสองคนแล้วเทียบกับยอดตามบันทึก หากมีผลต่างให้บันทึกและอธิบายทันที
  5. ขอเบิกชดเชย ส่งสมุดและเอกสารให้ผู้อนุมัติ จำนวนเงินที่เติมเท่ากับยอดรวมรายจ่ายที่มีหลักฐานครบ
  6. ส่งฝ่ายบัญชีและจัดเก็บ ส่งสมุดเงินสดย่อยของงวดให้ฝ่ายบัญชีหรือสำนักงานบัญชีลงบันทึกค่าใช้จ่ายและภาษีซื้อ แล้วเก็บเอกสารเรียงตามเลข

ข้อควรรู้ในประเทศไทย: เอกสารประกอบและการเก็บรักษา

ทุกรายการจ่ายจากเงินสดย่อยควรมีเอกสารประกอบการลงบัญชี เช่น ใบเสร็จรับเงิน หรือใบกำกับภาษีที่ระบุชื่อบริษัท หากต้องการใช้ภาษีซื้อ ส่วนค่าใช้จ่ายเล็กน้อยที่ผู้รับเงินไม่ออกใบเสร็จ เช่น ค่าวินมอเตอร์ไซค์ บริษัทจำนวนมากใช้ใบรับรองแทนใบเสร็จรับเงิน ซึ่งควรระบุวันที่ รายการ จำนวนเงิน เหตุผล และลายมือชื่อผู้จ่าย ควรสอบถามผู้สอบบัญชีถึงขอบเขตที่ยอมรับได้

ตามพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีต้องเก็บรักษาบัญชีและเอกสารประกอบการลงบัญชีไว้ไม่น้อยกว่า 5 ปีนับแต่วันปิดบัญชี การมียอดเงินสดคงเหลือติดลบในบัญชีเป็นสัญญาณผิดปกติที่เจ้าหน้าที่ตรวจสอบมักตั้งข้อสังเกต เพราะแสดงว่ามีการจ่ายเงินที่ไม่ได้บันทึกที่มา

เงินสดย่อยควรใช้กับรายการเล็กน้อยเท่านั้น รายการซื้อที่มีมูลค่าสูงควรผ่านใบขอซื้อ ใบสั่งซื้อ และการโอนเงินผ่านธนาคาร เพื่อให้ตรวจสอบได้และควบคุมความเสี่ยงได้ดีกว่า

แหล่งอ้างอิง

ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำด้านบัญชีหรือภาษี กรุณาตรวจสอบกับผู้สอบบัญชีหรือสำนักงานบัญชีของคุณ

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยกับเงินสดย่อย

  • เก็บเงินสดย่อยของบริษัทปนกับเงินส่วนตัวหรือเงินขายหน้าร้าน
  • ปล่อยให้หลายคนหยิบเงินโดยไม่มีผู้รับผิดชอบที่ชัดเจน
  • จ่ายเงินโดยไม่มีใบเสร็จหรือใบรับรองแทนใบเสร็จ
  • เติมเงินเป็นตัวเลขกลม ๆ แทนที่จะเท่ากับยอดเอกสาร ทำให้วงเงินคงที่ผิดเพี้ยน
  • ไม่ตรวจนับเงินหลายเดือน แล้วมาพบผลต่างตอนปิดงบ
  • ใช้เงินสดย่อยจ่ายรายการซื้อมูลค่าสูงที่ควรผ่านใบสั่งซื้อและการโอนเงิน

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับสมุดเงินสดย่อย

สมุดเงินสดย่อยต่างจากใบเบิกค่าใช้จ่ายและเงินทดรองจ่ายอย่างไร

ใบเบิกค่าใช้จ่ายใช้คืนเงินให้พนักงานที่สำรองจ่ายไปก่อน ส่วนเงินทดรองจ่ายคือเงินที่ให้พนักงานล่วงหน้าก่อนเดินทาง สมุดเงินสดย่อยใช้คุมเงินสดของบริษัทที่เก็บไว้ในสถานที่ทำงาน

วงเงินสดย่อยควรตั้งเท่าไร

ประมาณเท่ากับค่าใช้จ่ายเล็ก ๆ น้อย ๆ หนึ่งเดือน หากต้องเติมทุกสัปดาห์แสดงว่าวงเงินต่ำเกินไป แต่ถ้าเงินค้างอยู่ในลิ้นชักมาก ควรลดวงเงินลงเพื่อลดความเสี่ยง

ตรวจนับแล้วเงินไม่ตรงต้องทำอย่างไร

นับใหม่โดยมีอีกคนอยู่ด้วย ตรวจหาเอกสารที่ยังไม่บันทึกหรือพิมพ์ตัวเลขผิด แล้วบันทึกผลต่างพร้อมคำอธิบายให้ผู้อนุมัติพิจารณา

ใช้แบบฟอร์มนี้ใน Google Sheets ได้ไหม

ได้ อัปโหลดไฟล์ .xlsx ไปที่ Google Drive แล้วเปิดด้วย Google Sheets สูตรคำนวณยอดคงเหลือยังทำงานตามปกติ

ต้องเก็บสมุดและเอกสารไว้นานเท่าไร

ไม่น้อยกว่า 5 ปีนับแต่วันปิดบัญชีตามพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 ควรสแกนใบเสร็จกระดาษความร้อนเก็บไว้ด้วย เพราะตัวหนังสือจางเร็ว

ส่งอนุมัติแบบฟอร์มนี้ได้ทันทีใน Workbami

เลิกส่งไฟล์ทางอีเมลไปมา กรอก อนุมัติ และจัดเก็บใน Workbami ที่รวมงานอนุมัติ รายงาน และแชตทีมไว้ในที่เดียว ใช้ฟรีช่วงเบต้า

เริ่มใช้ฟรี

แบบฟอร์มที่เกี่ยวข้อง

← แบบฟอร์มทั้งหมด