บุคคลและเวลาทำงาน
แบบฟอร์มตารางแบ่งงาน: ไฟล์ Excel ฟรีและตัวอย่างที่กรอกแล้ว
ในบริษัทขนาดเล็กและขนาดกลาง คำถามว่า “งานนี้ใครทำ” มักเกิดขึ้นทุกสัปดาห์ โดยเฉพาะเมื่อมีพนักงานลาพักร้อน มีพนักงานใหม่เข้ามา หรือมีใบแจ้งหนี้ค้างจ่ายเพราะไม่มีใครคิดว่าเป็นงานของตัวเอง ตารางแบ่งงานช่วยตอบคำถามนี้เป็นลายลักษณ์อักษรสำหรับงานประจำทุกเรื่องของฝ่าย ทำให้ทุกคนรู้หน้าที่ของตัวเองและรู้ว่าใครเป็นผู้แทนเมื่อมีคนไม่อยู่
หน้านี้มีแบบฟอร์ม Excel ฟรี คำอธิบายทุกคอลัมน์ ตัวอย่างที่กรอกแล้วสำหรับฝ่ายธุรการและบัญชี ขั้นตอนจัดทำภายในหนึ่งชั่วโมง ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย และข้อควรระวังสำหรับบริษัทในประเทศไทย
ตารางแบ่งงานคืออะไร
ตารางแบ่งงาน (บางที่เรียกว่าตารางมอบหมายงานหรือตารางหน้าที่ความรับผิดชอบ) คือเอกสารที่รวบรวมงานประจำทั้งหมดของฝ่าย แล้วระบุสำหรับงานแต่ละเรื่องว่าใครเป็นผู้รับผิดชอบหลัก ใครเป็นผู้แทน ทำบ่อยเพียงใด ผลงานที่ต้องส่งคืออะไร และใครเป็นผู้อนุมัติ ตารางนี้อธิบายการทำงานตามปกติของฝ่าย ไม่ใช่โครงการเฉพาะกิจ
ตารางแบ่งงานต่างจาก RACI Matrix ตรงที่ RACI Matrix ใช้แบ่งโครงการออกเป็นขั้นตอน แล้วกำหนดว่าใครลงมือทำ ใครรับผิดชอบสุดท้าย ใครให้คำปรึกษา และใครต้องได้รับแจ้ง ส่วนตารางแบ่งงานเรียบง่ายกว่า คือหนึ่งแถวต่อหนึ่งงาน มีผู้รับผิดชอบหลักหนึ่งคนและผู้แทนหนึ่งคน จุดประสงค์หลักคือให้งานเดินต่อได้เมื่อมีคนลาหรือลาออก และช่วยการควบคุมภายใน เช่น แยกคนตั้งรายการจ่ายเงินกับคนอนุมัติจ่ายเงินออกจากกัน
ควรใช้ตารางแบ่งงานเมื่อใด
- เมื่อตั้งฝ่ายใหม่หรือปรับโครงสร้างฝ่าย เพื่อให้ทุกคนรู้หน้าที่ชัดเจน
- ก่อนช่วงลาพักร้อนหรือวันหยุดยาว เพื่อตรวจว่างานทุกเรื่องมีผู้แทน
- เมื่อปฐมนิเทศพนักงานใหม่ ใช้เป็นเอกสารประกอบการสอนงาน
- เมื่อมีการตรวจสอบภายในหรือทบทวนการควบคุมภายใน
- หลังมีพนักงานลาออก เพื่อแบ่งงานใหม่โดยไม่ตกหล่น
อธิบายแบบฟอร์มทีละคอลัมน์
ไฟล์ Excel มีส่วนหัวและตารางงานหนึ่งแถวต่อหนึ่งงาน ควรกรอกส่วนหัวก่อน เพราะตารางที่ไม่มีวันที่และเวอร์ชันจะล้าสมัยโดยไม่มีใครรู้
ส่วนหัว
| หัวข้อ | วิธีกรอก | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| ฝ่าย | ชื่อฝ่ายหรือทีมที่ตารางนี้ครอบคลุม | ฝ่ายธุรการและบัญชี |
| วันที่ปรับปรุง | วันที่ทบทวนครั้งล่าสุด ควรทบทวนอย่างน้อยทุกหกเดือน | 12/11/2026 |
| เวอร์ชัน | เลขเวอร์ชันเพื่อติดตามการเปลี่ยนแปลง | v3 |
| ผู้อนุมัติ | หัวหน้าที่อนุมัติการแบ่งงาน | คุณสุภาพร ผู้จัดการฝ่าย |
ตารางงาน
| หัวข้อ | วิธีกรอก | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| งาน | งานประจำ เขียนด้วยคำกริยาและสิ่งที่ทำ | บันทึกใบแจ้งหนี้ผู้ขาย |
| ผู้รับผิดชอบหลัก | คนที่ทำงานนี้ตามปกติ | คุณธนากร |
| ผู้แทน | คนที่เคยทำงานนี้และทำแทนได้เมื่อผู้รับผิดชอบไม่อยู่ | คุณวรรณา |
| ความถี่ | รายวัน รายสัปดาห์ รายเดือน รายปี หรือเมื่อมีงาน | รายวัน |
| ผลงานที่ส่งมอบ | ผลลัพธ์ที่จับต้องได้ของงานนั้น | ใบแจ้งหนี้บันทึกและกระทบยอดแล้ว |
ตัวอย่าง: ฝ่ายธุรการและบัญชีของบริษัทพนักงาน 25 คน
ตัวอย่างนี้ใกล้เคียงการใช้งานจริง สังเกตว่างานเตรียมจ่ายเงินและงานอนุมัติจ่ายเงินมอบให้คนละคน ซึ่งเป็นการแบ่งแยกหน้าที่ตามหลักการควบคุมภายใน
| ฝ่าย | ธุรการและบัญชี (4 คน) |
|---|---|
| ปรับปรุงล่าสุด | 12/11/2026 เวอร์ชัน 3 |
| ผู้อนุมัติ | คุณสุภาพร ผู้จัดการฝ่าย |
| ผลการตรวจ | งานทุกเรื่องมีผู้แทน งานเตรียมจ่ายและอนุมัติจ่ายแยกคนกัน |
ตารางแบ่งงาน
| งาน | ผู้รับผิดชอบหลัก | ผู้แทน | ความถี่ | ผลงานที่ส่งมอบ |
|---|---|---|---|---|
| บันทึกใบแจ้งหนี้ผู้ขาย | คุณธนากร | คุณวรรณา | รายวัน | ใบแจ้งหนี้บันทึกในโปรแกรม |
| เตรียมรายการจ่ายเงินผู้ขาย | คุณวรรณา | คุณธนากร | รายสัปดาห์ | รายการจ่ายเงิน |
| อนุมัติการโอนเงินในระบบธนาคาร | คุณสุภาพร | คุณประเสริฐ | รายสัปดาห์ | รายการโอนที่อนุมัติแล้ว |
| สรุปเวลาทำงานส่งทำเงินเดือน | คุณประเสริฐ | คุณวรรณา | รายเดือน | สรุปเวลาทำงาน |
| ติดตามวันลาของพนักงาน | คุณประเสริฐ | คุณธนากร | รายสัปดาห์ | ตารางวันลาล่าสุด |
| ยื่นแบบนำส่งเงินสมทบประกันสังคม | คุณสุภาพร | คุณประเสริฐ | รายเดือน | หลักฐานการยื่นแบบ |
เคล็ดลับ: ใช้สีเน้นคู่งานที่ต้องแยกคนทำ เช่น เตรียมรายการจ่ายเงินกับอนุมัติจ่ายเงิน และตรวจว่าไม่มีใครรับผิดชอบหลักทั้งสองงาน
ดาวน์โหลดฟรี
ฟรี ไม่ต้องสมัคร เปิดได้ใน Excel, Google ชีต, Numbers, Word และ LibreOffice
เปิดไฟล์ที่ดาวน์โหลดใน Nobami ออฟฟิศบนเว็บ แล้วแก้ไขได้ทันที
ขั้นตอนจัดทำตารางแบ่งงาน
- รวบรวมงานประจำทั้งหมด ดูจากปฏิทินงาน กำหนดยื่นภาษีและประกันสังคม งานปิดบัญชีรายเดือน และถามทุกคนในทีมว่าทำอะไรเป็นประจำทุกสัปดาห์
- จัดกลุ่มและเขียนชื่องานให้ชัด หนึ่งงานควรมีคำกริยาและสิ่งที่ทำ รวมงานที่ซ้ำกัน และแยกงานที่กว้างเกินไปออกเป็นงานย่อย
- ใส่ผู้รับผิดชอบหลัก ใส่ชื่อคนที่ทำงานนั้นจริงในปัจจุบัน ไม่ใช่คนที่ควรจะทำ
- กำหนดผู้แทนที่ได้รับการสอนงานแล้ว งานสำคัญทุกเรื่องควรมีผู้แทนที่เคยทำมาแล้วอย่างน้อยหนึ่งครั้ง
- ตรวจการแบ่งแยกหน้าที่ ไม่ควรให้คนคนเดียวทั้งเตรียมและอนุมัติรายการทางการเงินเดียวกัน
- ขออนุมัติและแชร์ให้ทีม ให้หัวหน้าอนุมัติ ระบุวันที่ แล้วเก็บไว้ในที่ที่ทุกคนในทีมเปิดดูได้
ข้อควรระวังสำหรับบริษัทในประเทศไทย
ไม่มีกฎหมายบังคับให้บริษัทต้องจัดทำตารางแบ่งงานตามแบบใดแบบหนึ่ง แต่ตารางนี้ช่วยจัดการหน้าที่ที่กฎหมายกำหนดได้ เช่น กฎหมายการบัญชีกำหนดให้ผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชีต้องจัดให้มีผู้ทำบัญชีและดูแลให้มีการจัดทำบัญชีที่ถูกต้อง การระบุในตารางว่าใครรับผิดชอบงานบัญชีแต่ละเรื่องและใครเป็นผู้แทนจึงช่วยให้ไม่มีงานตกหล่น ควรตรวจรายละเอียดจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
หากตารางมีชื่อพนักงาน ถือเป็นข้อมูลส่วนบุคคลตามกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ควรเปิดให้เฉพาะคนที่จำเป็นต้องใช้เพื่อจัดการงานเท่านั้น
การมอบหมายงานในตารางไม่ได้เปลี่ยนสภาพการจ้างหรือข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน หากต้องการเปลี่ยนหน้าที่ที่กระทบสภาพการจ้าง ควรตรวจสอบกับฝ่ายบุคคลและข้อมูลจากกระทรวงแรงงาน
แหล่งอ้างอิง
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า: การจัดทำบัญชี (ตรวจสอบเมื่อ 12 พฤศจิกายน 2569)
- กระทรวงแรงงาน (ตรวจสอบเมื่อ 12 พฤศจิกายน 2569)
ข้อมูลนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย โปรดยึดข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานและนโยบายภายในของบริษัท
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ใส่โครงการเฉพาะกิจแทนงานประจำ
- กำหนดผู้แทนที่ไม่เคยทำงานนั้นมาก่อน
- ให้คนคนเดียวทั้งเตรียมและอนุมัติการจ่ายเงิน
- ไม่ปรับปรุงตารางหลังมีคนเข้าหรือออก
- เขียนชื่องานกว้างเกินไป เช่น “งานธุรการ” ทำให้ไม่รู้ว่าใครทำอะไร
คำถามที่พบบ่อย
ตารางแบ่งงานต่างจาก RACI Matrix อย่างไร
RACI Matrix ใช้แบ่งโครงการเป็นขั้นตอนและกำหนดบทบาทลงมือทำ รับผิดชอบสุดท้าย ให้คำปรึกษา และรับทราบ ส่วนตารางแบ่งงานใช้กับงานประจำของฝ่าย แต่ละงานมีผู้รับผิดชอบหลักและผู้แทน ใช้ร่วมกันได้
ควรใส่ชื่อคนหรือตำแหน่ง
ทีมเล็กใส่ชื่อจะชัดกว่า ฝ่ายใหญ่ควรใส่ตำแหน่งและเก็บรายชื่อคนในแต่ละตำแหน่งแยกไว้
ควรปรับปรุงบ่อยแค่ไหน
ทุกครั้งที่มีคนเข้าหรือออก และทบทวนทั้งทีมอย่างน้อยทุกหกเดือน
ใช้แทนใบพรรณนาหน้าที่งานได้ไหม
ไม่ได้ ใบพรรณนาหน้าที่งานอธิบายตำแหน่งหนึ่ง ส่วนตารางแบ่งงานแสดงว่างานของทั้งฝ่ายแบ่งกันอย่างไร
ใช้ตารางนี้ช่วงลาพักร้อนอย่างไร
กรองตามชื่อคนที่จะลา แล้วตรวจว่าผู้แทนของทุกงานอยู่ทำงานในช่วงเวลาเดียวกัน