โครงการ

แบบฟอร์มขอเปลี่ยนแปลง (Change Request) วิธีเขียนและตัวอย่าง

แบบฟอร์มขอเปลี่ยนแปลงหรือ Change Request ใช้บันทึกการแก้ไขใด ๆ ในโครงการที่อนุมัติแผนไปแล้ว เช่น เพิ่มฟังก์ชันใหม่ เลื่อนกำหนดส่งงาน หรือปรับงบประมาณ หากไม่มีเอกสารนี้ คำขอแบบ "ขอเพิ่มนิดเดียว" จะทับถมกันจนแผนงานเลื่อนโดยไม่รู้ตัว และสุดท้ายไม่มีใครจำได้ว่าใครเป็นผู้อนุมัติอะไร

หน้านี้มีแบบฟอร์ม Word ให้ดาวน์โหลด คำอธิบายทุกช่อง ตัวอย่างที่กรอกแล้วพร้อมตัวเลขผลกระทบ และขั้นตอนการอนุมัติตั้งแต่ผู้ขอจนถึงคณะกรรมการกำกับโครงการ

แบบฟอร์มขอเปลี่ยนแปลงคืออะไร

คือเอกสารที่อธิบายการเปลี่ยนแปลงที่เสนอเมื่อเทียบกับแผนฐาน (Baseline) ของโครงการ ทั้งด้านขอบเขต กำหนดเวลา งบประมาณ และคุณภาพ ระบุเหตุผล ประเมินผลกระทบ และบันทึกผลการตัดสินใจ เอกสารแต่ละฉบับมีเลขที่ วันที่ และเก็บไว้ในทะเบียนการเปลี่ยนแปลงของโครงการ

แบบฟอร์มนี้ไม่ได้ใช้เฉพาะโครงการไอทีขนาดใหญ่ ทุกครั้งที่ลูกค้า หน่วยงานภายใน หรือผู้ขายขอเพิ่มงาน แบบฟอร์มจะบังคับให้คุยเรื่องค่าใช้จ่ายและเวลาก่อนตอบรับ ส่วนรายงานความคืบหน้าบอกสถานะโครงการ และ RACI Matrix บอกบทบาทของแต่ละคน แบบฟอร์มขอเปลี่ยนแปลงจึงเป็นเอกสารเพื่อเตรียมการตัดสินใจเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ

ควรใช้แบบฟอร์มขอเปลี่ยนแปลงเมื่อใด

  • ลูกค้าหรือฝ่ายธุรกิจขอฟังก์ชันที่ไม่อยู่ในขอบเขตงานที่อนุมัติแล้ว
  • มีข้อกำหนดใหม่ด้านกฎหมาย เทคนิค หรือจากผู้ขาย ทำให้ต้องแก้ไขโซลูชันหรือแผนงาน
  • ต้องปรับงบประมาณหรือวันเริ่มใช้งานจริงที่อยู่ในแผนฐาน
  • การแก้ไขกระทบระบบที่ใช้งานจริงและต้องผ่านคณะกรรมการพิจารณาการเปลี่ยนแปลง (CAB)
  • ต้องเพิ่ม ตัด หรือนิยามงานส่งมอบในสัญญากับผู้รับจ้างใหม่

รายละเอียดในแบบฟอร์มขอเปลี่ยนแปลง

ไฟล์ Word แบ่งเป็นสามส่วน ให้ผู้ขอกรอกส่วนคำขอก่อน แล้วผู้จัดการโครงการจึงกรอกส่วนวิเคราะห์ผลกระทบ

ส่วนคำขอ

ช่องวิธีกรอกตัวอย่าง
เลขที่คำขอเลขไม่ซ้ำ เรียงตามลำดับ ตรงกับทะเบียนการเปลี่ยนแปลงCR-2026-014
โครงการและเวอร์ชันแผนฐานชื่อโครงการและเวอร์ชันของขอบเขตหรือแผนงานที่อนุมัติพอร์ทัลลูกค้า แผนฐาน v2.1 ลงวันที่ 02/10/2026
ผู้ขอชื่อ ตำแหน่ง และหน่วยงานสุภาพร ใจดี หัวหน้าฝ่ายบริการลูกค้า
รายละเอียดการเปลี่ยนแปลงสิ่งที่เปลี่ยน อธิบายให้ชัดและตรวจสอบได้เพิ่มการลงนามสัญญาอิเล็กทรอนิกส์ในพอร์ทัลลูกค้า
เหตุผลประโยชน์ ข้อบังคับ หรือความเสี่ยงที่ลดลงเลิกส่งเอกสารกระดาษ ลดเวลาลงนามจาก 10 วันเหลือ 2 วัน
ระดับความสำคัญวิกฤต สูง ปกติ หรือต่ำ พร้อมกำหนดเวลาถ้ามีสูง ต้องเสร็จก่อนแคมเปญเดือนมีนาคม

การวิเคราะห์ผลกระทบ

ช่องวิธีกรอกตัวอย่าง
ด้านขอบเขต กำหนดเวลา ค่าใช้จ่าย คุณภาพ ความเสี่ยง ทรัพยากรกำหนดเวลา
แผนฐานปัจจุบันค่าที่อนุมัติไว้ก่อนเปลี่ยนแปลงเริ่มใช้งานจริง 15/03/2027
หลังเปลี่ยนแปลงค่าหากอนุมัติการเปลี่ยนแปลงเริ่มใช้งานจริง 05/04/2027
ผลกระทบส่วนต่างเป็นตัวเลขและผลที่ตามมาเลื่อน 3 สัปดาห์ เลื่อนการทดสอบรับมอบ

การตัดสินใจและการดำเนินการ

ช่องวิธีกรอกตัวอย่าง
ทางเลือกที่พิจารณาอย่างน้อยสองทางเลือก รวมถึง "ไม่เปลี่ยน"ก: ทำทันที ข: ย้ายไประยะที่ 2 ค: ปฏิเสธ
ผลการตัดสินใจอนุมัติ ไม่อนุมัติ เลื่อน หรืออนุมัติแบบมีเงื่อนไข พร้อมวันที่อนุมัติทางเลือก ก เมื่อ 20/11/2026
ผู้มีอำนาจตัดสินใจคณะกรรมการหรือบุคคลที่มีอำนาจคณะกรรมการกำกับโครงการ
แผนดำเนินการขั้นตอน ผู้รับผิดชอบ และแผนฐานใหม่พัฒนาสัปดาห์ที่ 48 ถึงสัปดาห์ที่ 3 ทดสอบสัปดาห์ที่ 5 ถึง 8
แผนย้อนกลับวิธีกลับสู่สถานะเดิมหากการเปลี่ยนแปลงล้มเหลวปิดฟังก์ชันผ่านการตั้งค่า และคงขั้นตอนลงนามแบบกระดาษไว้
การสื่อสารแจ้งใคร ผ่านช่องทางใดทีมโครงการ ฝ่ายบริการลูกค้า ผู้ขาย และรายงานการประชุมคณะกรรมการ

ตัวอย่างแบบฟอร์มขอเปลี่ยนแปลงที่กรอกแล้ว

บริษัทบริการแห่งหนึ่งต้องการเพิ่มการลงนามอิเล็กทรอนิกส์ในพอร์ทัลลูกค้าระหว่างที่โครงการกำลังดำเนินอยู่ ผู้จัดการโครงการจึงคำนวณผลกระทบก่อนเสนอคณะกรรมการ

เลขที่คำขอCR-2026-014
โครงการพอร์ทัลลูกค้า แผนฐาน v2.1
ผู้ขอสุภาพร ใจดี ฝ่ายบริการลูกค้า
การเปลี่ยนแปลงการลงนามสัญญาอิเล็กทรอนิกส์
ผลการตัดสินใจคณะกรรมการกำกับโครงการอนุมัติเมื่อ 20/11/2026

การวิเคราะห์ผลกระทบ

ด้านแผนฐานปัจจุบันหลังเปลี่ยนแปลงผลกระทบ
ขอบเขต14 ฟังก์ชัน15 ฟังก์ชันเพิ่ม 1 ฟังก์ชัน (ลงนามอิเล็กทรอนิกส์)
กำหนดเวลาเริ่มใช้งาน 15/03/2027เริ่มใช้งาน 05/04/2027เลื่อน 3 สัปดาห์ (21 วัน)
งบประมาณ6,000,000 บาท6,420,000 บาทเพิ่ม 420,000 บาท (+7%)
แรงงานทดสอบ40 คน-วัน55 คน-วันเพิ่ม 15 คน-วัน
ความเสี่ยงยังไม่มีผู้ให้บริการลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ผู้ให้บริการรายใหม่ต้องตรวจสัญญา ความปลอดภัย และข้อมูลส่วนบุคคล

ตรวจสอบ: 15/03/2027 + 21 วัน = 05/04/2027 และ 6,000,000 บาท × 1.07 = 6,420,000 บาท ตัวเลขทั้งหมดเป็นตัวอย่างสมมติ

ดาวน์โหลดฟรี

ฟรี ไม่ต้องสมัคร เปิดได้ใน Excel, Google ชีต, Numbers, Word และ LibreOffice

เปิดไฟล์ที่ดาวน์โหลดใน Nobami ออฟฟิศบนเว็บ แล้วแก้ไขได้ทันที

ขั้นตอนจัดการคำขอเปลี่ยนแปลง

  1. รับเรื่องและออกเลขที่ ออกเลขที่คำขอ บันทึกลงทะเบียน และตรวจว่าคำขออธิบายการเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจน ไม่ใช่เพียงความคิดกว้าง ๆ
  2. กำหนดความสำคัญ ผู้จัดการโครงการยืนยันความเร่งด่วนกับผู้ขอ และจดกำหนดเวลาภายนอก เช่น ตามสัญญา ตามกฎระเบียบ หรือแคมเปญ
  3. วิเคราะห์ผลกระทบ คำนวณส่วนต่างด้านขอบเขต เวลา ค่าใช้จ่าย คุณภาพ และความเสี่ยงเทียบกับแผนฐาน โดยทำร่วมกับทีมที่เกี่ยวข้อง
  4. เสนอทางเลือก เสนออย่างน้อยสองทางเลือก รวมถึงการปฏิเสธหรือการเลื่อน พร้อมข้อดีข้อเสียของแต่ละทาง
  5. เสนอผู้มีอำนาจตัดสินใจ ส่งให้คณะกรรมการหรือผู้มีอำนาจตามโครงสร้างการกำกับโครงการ และบันทึกผลการตัดสินใจพร้อมวันที่ในแบบฟอร์ม
  6. ปรับแผนฐานและแจ้งทุกฝ่าย เมื่ออนุมัติแล้ว ให้ปรับแผนงาน งบประมาณ และขอบเขตในแผนฐาน แล้วแจ้งผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝ่าย

ข้อควรรู้ในประเทศไทย

ไม่มีกฎหมายบังคับให้โครงการของเอกชนต้องใช้แบบฟอร์มขอเปลี่ยนแปลง แบบฟอร์มนี้เป็นเครื่องมือบริหารโครงการ แต่หากการเปลี่ยนแปลงกระทบสัญญาที่ลงนามแล้วกับลูกค้าหรือผู้รับจ้าง เช่น ราคา ระยะเวลา หรืองานที่ต้องส่งมอบ คู่สัญญาควรทำข้อตกลงแก้ไขเพิ่มเติมเป็นลายลักษณ์อักษร เพราะสัญญาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ผูกพันตามที่คู่สัญญาตกลงกัน

สำหรับโครงการของหน่วยงานรัฐ การแก้ไขสัญญาหรือข้อตกลงมีหลักเกณฑ์เฉพาะตามกฎหมายและระเบียบว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ ควรตรวจสอบข้อความที่ใช้บังคับอยู่ก่อนลงนาม

หากการเปลี่ยนแปลงทำให้มีการประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลเพิ่มขึ้น เช่น ใช้ผู้ให้บริการลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ ควรทบทวนการแจ้งวัตถุประสงค์ สัญญาประมวลผลข้อมูล และมาตรการรักษาความปลอดภัยตาม พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 รวมถึงตรวจมาตรฐานลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ตามกฎหมายว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์

แหล่งอ้างอิง

ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย โปรดตรวจสอบสัญญา กฎหมายที่ใช้บังคับในปัจจุบัน และปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเมื่อจำเป็น

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • ตอบรับการเปลี่ยนแปลง "เล็ก ๆ" โดยไม่ประเมิน แล้วมาพบว่าโครงการล่าช้าตอนท้าย
  • เทียบกับแผนคร่าว ๆ แทนที่จะเทียบกับแผนฐานที่อนุมัติแล้ว
  • เสนอทางเลือกเดียว ทำให้คณะกรรมการได้แค่ลงนามรับรอง
  • ไม่มีแผนย้อนกลับเมื่อเปลี่ยนแปลงระบบที่ใช้งานจริง
  • อนุมัติแล้วไม่ปรับแผนฐาน ทำให้รายงานความคืบหน้าครั้งต่อไปผิด
  • แก้งานในสัญญาโดยไม่มีบันทึกข้อตกลงแก้ไขสัญญาที่ลงนาม

คำถามที่พบบ่อย

แบบฟอร์มขอเปลี่ยนแปลงต่างจากรายงานความคืบหน้าอย่างไร

รายงานความคืบหน้าบอกสถานะโครงการเทียบกับแผนฐาน ส่วนแบบฟอร์มขอเปลี่ยนแปลงเสนอให้แก้แผนฐานและเตรียมการตัดสินใจ ความเบี่ยงเบนที่พบในรายงานอาจนำไปสู่คำขอเปลี่ยนแปลงได้

ใครยื่นคำขอเปลี่ยนแปลงได้บ้าง

ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝ่าย ทั้งลูกค้า ฝ่ายธุรกิจ ทีมโครงการ และผู้ขาย สิ่งสำคัญคือคำขอต้องถูกบันทึก และผู้มีอำนาจตามโครงสร้างการกำกับโครงการเป็นผู้ตัดสินใจ

การเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยต้องทำคำขอทุกครั้งหรือไม่

ควรกำหนดเกณฑ์ไว้ในกฎบัตรโครงการ เช่น เกิน 1 คน-วัน หรือเมื่อหลักไมล์เลื่อน หากต่ำกว่าเกณฑ์ ผู้จัดการโครงการตัดสินใจได้เอง แต่ยังต้องบันทึกในทะเบียน

CAB คืออะไร

Change Advisory Board คือคณะที่พิจารณาการเปลี่ยนแปลงระบบไอทีที่ใช้งานจริง โดยดูความเสี่ยง ช่วงเวลาดำเนินการ และแผนย้อนกลับ

คำขอที่อนุมัติแล้วใช้แทนการแก้ไขสัญญาได้หรือไม่

ไม่ได้ หากหน้าที่ตามสัญญาเปลี่ยน คู่สัญญาควรทำบันทึกแก้ไขสัญญาที่ลงนามทั้งสองฝ่าย แบบฟอร์มขอเปลี่ยนแปลงเป็นเพียงหลักฐานการตัดสินใจภายใน

ส่งอนุมัติแบบฟอร์มนี้ได้ทันทีใน Workbami

เลิกส่งไฟล์ทางอีเมลไปมา กรอก อนุมัติ และจัดเก็บใน Workbami ที่รวมงานอนุมัติ รายงาน และแชตทีมไว้ในที่เดียว ใช้ฟรีช่วงเบต้า

เริ่มใช้ฟรี

แบบฟอร์มที่เกี่ยวข้อง

← แบบฟอร์มทั้งหมด