บุคคลและเวลาทำงาน
ตารางคำนวณค่าชดเชยเลิกจ้าง: สูตร แบบฟอร์ม Excel และตัวอย่าง
เมื่อนายจ้างเลิกจ้างลูกจ้างโดยลูกจ้างไม่ได้กระทำความผิดตามที่กฎหมายกำหนด ลูกจ้างที่ทำงานติดต่อกันครบ 120 วันขึ้นไปมีสิทธิได้รับค่าชดเชยตามมาตรา 118 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 จำนวนเงินขึ้นอยู่กับอายุงานและค่าจ้างอัตราสุดท้าย
ตาราง Excel นี้ช่วยคำนวณอายุงาน เลือกจำนวนวันตามช่วงอายุงานให้อัตโนมัติ และแปลงเงินเดือนเป็นค่าจ้างรายวัน เพื่อให้เห็นตัวเลขค่าชดเชยโดยประมาณได้ภายในไม่กี่นาที ผลลัพธ์เป็นเพียงการประมาณการเพื่อใช้ตรวจสอบเบื้องต้นเท่านั้น
ค่าชดเชยตามมาตรา 118 คิดอย่างไร
มาตรา 118 กำหนดอัตราค่าชดเชยเป็นจำนวนวันของค่าจ้างอัตราสุดท้าย ดังนี้ ทำงานครบ 120 วันแต่ไม่ครบ 1 ปี ได้ 30 วัน ครบ 1 ปีแต่ไม่ครบ 3 ปี ได้ 90 วัน ครบ 3 ปีแต่ไม่ครบ 6 ปี ได้ 180 วัน ครบ 6 ปีแต่ไม่ครบ 10 ปี ได้ 240 วัน ครบ 10 ปีแต่ไม่ครบ 20 ปี ได้ 300 วัน และครบ 20 ปีขึ้นไป ได้ 400 วัน
สำหรับลูกจ้างที่ได้รับค่าจ้างรายเดือน มักแปลงเป็นค่าจ้างรายวันโดยนำเงินเดือนหารด้วย 30 แล้วคูณจำนวนวันตามช่วงอายุงาน กรณีลูกจ้างที่รับค่าจ้างตามผลงานหรือมีค่าจ้างผันแปร ต้องคำนวณตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดและควรตรวจสอบเพิ่มเติม
ใช้ตารางนี้เมื่อใด
- เมื่อได้รับหนังสือเลิกจ้างและต้องการตรวจสอบว่าได้รับค่าชดเชยครบหรือไม่
- เมื่อฝ่ายบุคคลต้องเตรียมเงินสำหรับการเลิกจ้างหรือปรับโครงสร้างองค์กร
- เมื่อต้องการเปรียบเทียบค่าชดเชยตามกฎหมายกับข้อเสนอของบริษัท
- เมื่อเตรียมข้อมูลก่อนยื่นคำร้องต่อพนักงานตรวจแรงงาน
- เมื่อวางแผนการเงินส่วนตัวหลังการเลิกจ้าง
ช่องข้อมูลในตาราง Excel
กรอกเฉพาะส่วนข้อมูลนำเข้า ส่วนการคำนวณจะหาอายุงาน เลือกจำนวนวัน และคำนวณจำนวนเงินให้อัตโนมัติ
ข้อมูลนำเข้า
| ช่อง | วิธีกรอก | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| วันที่เริ่มงาน | วันแรกที่เริ่มทำงานกับนายจ้าง | 1 เม.ย. 2562 |
| วันที่เลิกจ้างมีผล | วันสุดท้ายของการจ้างงาน | 31 มี.ค. 2569 |
| ค่าจ้างอัตราสุดท้าย | เงินเดือนหรือค่าจ้างรายวันอัตราสุดท้ายก่อนเลิกจ้าง | 30,000 บาท/เดือน |
| รูปแบบการจ่ายค่าจ้าง | รายเดือน รายวัน หรือตามผลงาน | รายเดือน |
| เหตุแห่งการเลิกจ้าง | ระบุเหตุ เพื่อตรวจว่าเข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 119 หรือไม่ | ปรับโครงสร้างองค์กร |
| เงินอื่นที่ต้องจ่าย | เช่น ค่าจ้างค้างจ่าย ค่าจ้างวันหยุดพักผ่อนที่ยังไม่ได้ใช้ (บันทึกแยก) | บันทึกแยก |
การคำนวณ
| ช่อง | วิธีกรอก | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| อายุงาน | จำนวนปี เดือน วัน จากวันเริ่มงานถึงวันเลิกจ้าง | 7 ปี |
| จำนวนวันค่าชดเชย | เลือกตามช่วงอายุงานในมาตรา 118 | 240 วัน |
| ค่าจ้างรายวัน | เงินเดือน ÷ 30 สำหรับลูกจ้างรายเดือน | 1,000 บาท |
| ค่าชดเชย | ค่าจ้างรายวัน × จำนวนวัน | 240,000 บาท |
| หมายเหตุภาษี | ภาษีเงินได้ของค่าชดเชยต้องตรวจสอบแยกต่างหาก | ตรวจสอบเพิ่มเติม |
ตัวอย่างการคำนวณ
ลูกจ้างรายเดือนเริ่มงาน 1 เม.ย. 2562 ถูกเลิกจ้างเนื่องจากปรับโครงสร้างองค์กร มีผล 31 มี.ค. 2569
| ช่วงเวลา | 1 เม.ย. 2562 – 31 มี.ค. 2569 |
|---|---|
| อายุงาน | 7 ปี (ช่วง 6 ปีแต่ไม่ครบ 10 ปี) |
| ค่าจ้างอัตราสุดท้าย | 30,000 บาท/เดือน (1,000 บาท/วัน) |
| ค่าชดเชยโดยประมาณ | 240,000 บาท |
ขั้นตอนการคำนวณ
| ขั้นตอน | สูตร | ผลลัพธ์ |
|---|---|---|
| หาอายุงาน | 1 เม.ย. 2562 ถึง 31 มี.ค. 2569 | 7 ปี |
| เลือกจำนวนวัน | ครบ 6 ปีแต่ไม่ครบ 10 ปี | 240 วัน |
| ค่าจ้างรายวัน | 30,000 ÷ 30 | 1,000 บาท |
| ค่าชดเชย | 1,000 × 240 | 240,000 บาท |
ผลลัพธ์ 240,000 บาท เป็นค่าชดเชยตามมาตรา 118 เท่านั้น ยังไม่รวมเงินอื่น เช่น ค่าจ้างค้างจ่าย ค่าบอกกล่าวล่วงหน้า หรือค่าจ้างวันหยุดพักผ่อนที่ยังไม่ได้ใช้ และยังไม่คำนวณภาษี
ดาวน์โหลดฟรี
ฟรี ไม่ต้องสมัคร เปิดได้ใน Excel, Google ชีต, Numbers, Word และ LibreOffice
เปิดไฟล์ที่ดาวน์โหลดใน Nobami ออฟฟิศบนเว็บ แล้วแก้ไขได้ทันที
วิธีใช้ตาราง 6 ขั้นตอน
- ตรวจสอบสิทธิ ดูว่าการเลิกจ้างไม่เข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 119 และทำงานครบ 120 วันขึ้นไป
- กรอกวันที่ ใส่วันเริ่มงานและวันที่เลิกจ้างมีผล ตารางจะคำนวณอายุงานให้
- กรอกค่าจ้างอัตราสุดท้าย ใช้เงินเดือนหรือค่าจ้างรายวันล่าสุดก่อนเลิกจ้าง
- ตรวจช่วงอายุงาน ตารางเลือกจำนวนวันตามมาตรา 118 ให้อัตโนมัติ ตรวจว่าช่วงถูกต้อง
- บันทึกเงินอื่นแยก ค่าบอกกล่าวล่วงหน้าและวันหยุดพักผ่อนที่ยังไม่ได้ใช้ให้บันทึกแยก
- ตรวจสอบกับผู้เชี่ยวชาญ เทียบกับหนังสือเลิกจ้างและปรึกษาฝ่ายบุคคลหรือพนักงานตรวจแรงงาน
ข้อกฎหมายในประเทศไทย
มาตรา 118 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 (แก้ไขเพิ่มเติม) กำหนดอัตราค่าชดเชยเป็น 30, 90, 180, 240, 300 และ 400 วันของค่าจ้างอัตราสุดท้ายตามช่วงอายุงาน ส่วนมาตรา 119 กำหนดกรณีที่นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย เช่น ทุจริตต่อหน้าที่ หรือจงใจทำให้นายจ้างได้รับความเสียหาย
การลาออกโดยสมัครใจโดยทั่วไปไม่ได้รับค่าชดเชยตามมาตรา 118 หากมีข้อสงสัยสามารถติดต่อสำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในพื้นที่ หรือตรวจสอบข้อมูลจากกระทรวงแรงงาน
แหล่งอ้างอิง
- กระทรวงแรงงาน (ตรวจสอบเมื่อ 13 พฤศจิกายน 2569)
ข้อมูลทั่วไปและผลการประมาณการเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายหรือภาษี สัญญาจ้าง ข้อบังคับ หรือข้อเท็จจริงเฉพาะกรณีอาจทำให้จำนวนเงินแตกต่างไป ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ใช้ช่วงอายุงานผิด เช่น นับ 6 ปีเป็นช่วง 3–6 ปี
- ใช้ค่าจ้างเฉลี่ยแทนค่าจ้างอัตราสุดท้าย
- รวมค่าบอกกล่าวล่วงหน้าเข้ากับค่าชดเชยจนสับสน
- ลืมคำนวณค่าจ้างวันหยุดพักผ่อนที่ยังไม่ได้ใช้
- คิดว่าการลาออกเองได้รับค่าชดเชยเช่นเดียวกับการเลิกจ้าง
คำถามที่พบบ่อย
ทำงานไม่ถึง 120 วันได้ค่าชดเชยไหม
ตามมาตรา 118 ต้องทำงานติดต่อกันครบ 120 วันขึ้นไปจึงมีสิทธิได้รับค่าชดเชย
ลาออกเองได้ค่าชดเชยหรือไม่
โดยทั่วไปไม่ได้ เพราะค่าชดเชยตามมาตรา 118 จ่ายเมื่อนายจ้างเลิกจ้าง
ค่าจ้างรายวันของลูกจ้างรายเดือนคิดอย่างไร
ในทางปฏิบัตินิยมนำเงินเดือนอัตราสุดท้ายหารด้วย 30
ค่าชดเชยต้องเสียภาษีหรือไม่
มีหลักเกณฑ์เฉพาะสำหรับเงินที่ได้รับเพราะเหตุออกจากงาน ควรตรวจสอบกับกรมสรรพากร
เปิดไฟล์ใน Google Sheets ได้หรือไม่
ได้ ไฟล์ .xlsx ใช้สูตรพื้นฐานจึงเปิดได้ทั้ง Google Sheets และ LibreOffice